اگرچه پیشگیری کامل از تشکیل کیستهای تخمدان ممکن نیست، اما معاینات منظم پزشکی و سونوگرافی میتواند به تشخیص زودهنگام و مدیریت بهتر این وضعیت کمک کند.
در هر صورت پیشنهاد میشود مقاله زیر را مشاهده بفرمائید تا در تشخیص و درمان کیست تخمدان دید کامل تری داشته باشید:
کیست تخمدان چیست؟
کیست تخمدان کیسهای پر از مایع است که درون یا روی سطح یکی از تخمدانها شکل میگیرد. تخمدانها، دو عضو بادامیشکل در دو طرف رحم هستند که وظیفه تولید تخمک و هورمونهای استروژن و پروژسترون را بر عهده دارند.
انواع کیستهای تخمدان:
1. کیستهای عملکردی: این کیستها بهعنوان بخشی از چرخه قاعدگی شکل میگیرند و معمولاً بیضرر هستند و طول عمر کوتاهی دارند.
2. کیستهای پاتولوژیک: این نوع کیستها به دلیل رشد غیرطبیعی سلولها ایجاد میشوند و کمتر شایع هستند.

علائم کیست تخمدان:
بسیاری از کیستهای تخمدان علائم خاصی ندارند و بهصورت تصادفی در معاینات پزشکی کشف میشوند. با این حال، برخی از آنها ممکن است باعث درد در ناحیه لگن، نفخ، سیکلهای قاعدگی نامنظم، احساس سنگینی در شکم و درد در هنگام رابطه جنسی شوند.
عوارض احتمالی:
اگرچه بسیاری از کیستهای تخمدان بیضرر هستند، اما در برخی موارد ممکن است عوارضی مانند پارگی کیست، پیچخوردگی تخمدان و مشکلات باروری ایجاد کنند.
تشخیص:
پزشکان معمولاً از روشهایی مانند سونوگرافی، آزمایش خون و لاپاراسکوپی برای تشخیص کیستهای تخمدان استفاده میکنند.
درمان:
درمان کیستهای تخمدان بستگی به نوع، اندازه و علائم آن دارد. کیستهای عملکردی معمولاً بدون درمان خاصی پس از گذشت چند هفته خودبهخود از بین میروند. در صورت بروز علائم شدید یا بزرگ شدن کیست، ممکن است پزشک جراحی را توصیه کند. همچنین، مصرف قرصهای ضد بارداری برای توقف تخمکگذاری و پیشگیری از ایجاد کیستهای بعدی تجویز میشود.
کیست تخمدان کیسهای پر از مایع است که ممکن است درون یا روی سطح تخمدانها تشکیل شود. بسیاری از کیستهای تخمدان بدون علامت هستند و بهصورت خودبهخودی از بین میروند. بااینحال، برخی کیستها میتوانند علائمی ایجاد کنند که آگاهی از آنها برای تشخیص و درمان بهموقع ضروری است.

علائم شایع کیست تخمدان:
1. درد لگن: یکی از شایعترین علائم، درد یا ناراحتی در ناحیه لگن است که ممکن است به صورت مداوم یا متناوب احساس شود. این درد میتواند خفیف یا شدید باشد و به کمر و رانها نیز انتشار یابد.
2. نفخ یا ورم شکم: احساس پری، نفخ یا ورم در ناحیه شکم میتواند نشاندهنده وجود کیست تخمدان باشد.
3. تغییرات در چرخه قاعدگی: کیستهای تخمدان ممکن است باعث قاعدگیهای نامنظم، خونریزیهای شدیدتر یا سبکتر از حد معمول و یا دورههای قاعدگی دردناک شوند.
4. درد هنگام رابطه جنسی: برخی زنان ممکن است در حین یا پس از رابطه جنسی درد یا ناراحتی را تجربه کنند که میتواند ناشی از وجود کیست باشد.
5. مشکلات ادراری یا رودهای: فشار کیست بر مثانه یا روده ممکن است منجر به تکرر ادرار، دشواری در تخلیه مثانه یا یبوست شود.
6. حساسیت سینهها: تغییرات هورمونی مرتبط با کیست میتواند باعث حساسیت یا درد در ناحیه سینهها شود.
علائم جدیتر که نیاز به مراقبت فوری دارند:
درد شدید و ناگهانی در ناحیه لگن: این حالت ممکن است نشاندهنده پارگی کیست یا پیچخوردگی تخمدان باشد که نیاز به مداخله پزشکی فوری دارد.
تهوع و استفراغ: این علائم میتوانند همراه با درد شدید لگن رخ دهند و نشاندهنده مشکلات جدیتری باشند.
تب: وجود تب ممکن است نشاندهنده عفونت باشد که نیاز به درمان فوری دارد.
سرگیجه یا غش: این علائم میتوانند به دلیل خونریزی داخلی یا کاهش فشار خون ناشی از پارگی کیست باشند.
نکته مهم: در صورت تجربه هر یک از علائم فوق، بهویژه علائم شدید و ناگهانی، مراجعه فوری به پزشک ضروری است. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب میتواند از بروز عوارض جدیتر جلوگیری کند.
با توجه به اینکه بسیاری از کیستهای تخمدان بدون علامت هستند، انجام معاینات منظم زنان و سونوگرافی میتواند به تشخیص زودهنگام و مدیریت بهتر این شرایط کمک کند.

دلایل بوجود آمدن کیست تخمدان:
۱. تغییرات هورمونی: عدم تعادل هورمونهای مرتبط با چرخه قاعدگی میتواند منجر به تشکیل کیستهای تخمدان شود. بهعنوان مثال، اگر فولیکول تخمک را آزاد نکند، با مایعات پر شده و کیست فولیکولی ایجاد میشود.
۲. سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS): این سندرم با وجود کیستهای متعدد کوچک در تخمدانها همراه است و میتواند منجر به ناباروری شود. در این حالت، هورمونهای مورد نیاز برای بلوغ تخمک به اندازه کافی تولید نمیشوند، که باعث رشد فولیکولها و تولید مایع میشود، اما تخمکها آزاد نمیشوند.
۳. عفونتهای لگنی: عفونتهای شدید لگنی ممکن است به تخمدانها سرایت کرده و منجر به تشکیل کیست شوند.
۴. بارداری: در اوایل بارداری، به طور طبیعی در تخمدانها کیست جسم زرد تشکیل میشود که تا زمان تشکیل جفت به حاملگی کمک میکند. گاهی این کیست تا اواخر بارداری باقی میماند و ممکن است نیاز به مداخله پزشکی داشته باشد.
۵. سابقه قبلی کیست تخمدان: زنانی که سابقه کیست تخمدان دارند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای تشکیل کیستهای جدید باشند.
در نتیجه، تشکیل کیستهای تخمدان میتواند به دلایل متعددی از جمله تغییرات هورمونی، سندرم تخمدان پلیکیستیک، عفونتهای لگنی، بارداری و سابقه قبلی کیست تخمدان باشد. تشخیص دقیق علت تشکیل کیست نیازمند مشاوره با پزشک متخصص و انجام معاینات لازم است.
روش های تشخیص کیست تخمدان:
۱. معاینه لگنی: پزشک متخصص زنان و زایمان در ابتدا معاینه فیزیکی لگن را انجام میدهد تا هرگونه ناهنجاری یا توده در ناحیه تخمدانها را شناسایی کند. این معاینه میتواند اولین گام در تشخیص کیستهای تخمدان باشد.
۲. سونوگرافی ترانسواژینال: سونوگرافی یکی از روشهای اصلی برای تشخیص کیستهای تخمدان است. در این روش، با استفاده از امواج صوتی، تصاویر دقیقی از تخمدانها بهدست میآید که به پزشک امکان میدهد اندازه، شکل و محل کیست را بررسی کند. سونوگرافی ترانسواژینال، که در آن پروب سونوگرافی به داخل واژن وارد میشود، تصاویر واضحتری ارائه میدهد.
۳. آزمایش خون: برای ارزیابی احتمال سرطانی بودن کیست، ممکن است پزشک آزمایش خون برای اندازهگیری سطح مارکرهای توموری مانند CA-125 تجویز کند. سطوح بالای CA-125 میتواند نشاندهنده وجود سرطان تخمدان باشد، اما افزایش این مارکر در شرایط غیرسرطانی نیز ممکن است رخ دهد.
۴. لاپاراسکوپی: در برخی موارد، بهویژه زمانی که تشخیص با روشهای غیرتهاجمی ممکن نباشد، پزشک ممکن است لاپاراسکوپی را توصیه کند. در این روش، یک لوله نازک مجهز به دوربین (لاپاراسکوپ) از طریق برش کوچکی در شکم وارد میشود تا تخمدانها و سایر اندامهای لگنی بررسی شوند. این روش همچنین امکان برداشت کیست را فراهم میکند.
۵. سیتی اسکن یا امآرآی: در صورت نیاز به اطلاعات بیشتر یا در صورت شک به پیچیدگیهای بیشتر، پزشک ممکن است تصویربرداری مقطعی مانند سیتی اسکن یا امآرآی را تجویز کند تا جزئیات بیشتری از ساختار کیست و ارتباط آن با بافتهای اطراف بهدست آید.
تشخیص دقیق و بهموقع کیستهای تخمدان با استفاده از ترکیبی از این روشها امکانپذیر است. انتخاب روش مناسب بستگی به شرایط بیمار و نظر پزشک معالج دارد.
بهترین دکتر زنان برای کیست تخمدان در اصفهان:
کیستهای تخمدان از جمله مشکلات شایعی هستند که بسیاری از بانوان را درگیر میکنند و نیازمند تشخیص و درمان بهموقع توسط متخصصان مجرب میباشند. در شهر اصفهان، یکی از پزشکان برجسته در این حوزه، دکتر مریم افقهی است.

معرفی دکتر مریم افقهی:
دکتر مریم افقهی در سال ۱۳۸۴ در رشته پزشکی فارغالتحصیل شد و با علاقه به حوزه زنان و زایمان، تخصص خود را در این زمینه دریافت کرد. ایشان دارای بورد تخصصی لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی هستند و عضو رسمی انجمن زنان و مامایی ایران و انجمن نازایی ایران میباشند. همچنین، دکتر افقهی به عنوان متخصص زنان و زایمان در بیمارستان خانواده اصفهان فعالیت میکنند.
خدمات ارائهشده توسط دکتر مریم افقهی:
جراحیهای زیبایی واژن (لابیاپلاستی): انجام جراحیهای زیبایی و ترمیمی ناحیه تناسلی بانوان.
مراقبتهای بارداری: ارائه مراقبتهای روتین دوران بارداری، زایمان طبیعی بدون درد و سزارین.
درمان اختلالات قاعدگی و یائسگی: تشخیص و درمان مشکلات مرتبط با قاعدگی و دوران یائسگی.
جراحیهای لاپاراسکوپی و لیزر: انجام جراحیهای کمتهاجمی با استفاده از تکنیکهای پیشرفته لاپاراسکوپی و لیزر.
مراقبتهای پیش و پس از بارداری: کنترل سلامت جنین و مادر در مراحل مختلف بارداری.
تجربه بیماران:
بیماران دکتر افقهی از مهارت، دقت و رفتار حرفهای ایشان رضایت بالایی دارند. یکی از بیماران اظهار داشته است: “دکتر افقهی بسیار مهربان و صبور به حرفهای بیمار توجه میکنند و در کارشان بسیار کاربلد و عالی هستند. خوشحالم فرزندم به دست ایشان به دنیا میآید.”
اطلاعات تماس و نوبتدهی:
برای مراجعه به دکتر مریم افقهی، میتوانید به آدرسهای زیر مراجعه کنید:
مطب: خیابان محتشم کاشانی، اصفهان.
بیمارستان تخصصی خانواده: بلوار شهدای صفه، اصفهان.
همچنین، امکان نوبتدهی اینترنتی از طریق وبسایتهای معتبر نظیر نوبتدهی آنلاین وجود دارد.
نتیجهگیری:
با توجه به تخصص، تجربه و رضایت بیماران، دکتر مریم افقهی یکی از بهترین گزینهها برای درمان کیستهای تخمدان و سایر مشکلات مرتبط با سلامت زنان در اصفهان محسوب میشوند.